12 June 2017

Over het verlies van land, liefde, geheugen en een balkon dat niet hoog genoeg is

Het ongeluk

Richard vertelt mij dat hij vijfendertig jaar geleden in een ernstig auto-ongeluk terecht is gekomen. Hierover schreef hij ook in zijn eerste blog op Aap Blog Mies. Sindsdien kampt hij met onherstelbaar letsel aan zijn ruggenwervel en de daaruit voortvloeiende chronische pijn, maar ook met geheugenverlies. Hij zegt zich niks meer van zijn leven van zowel voor als na het ongeluk te kunnen herinneren. We zitten te praten aan de ‘grote tafel’ bij zijn dochter thuis, waar hij momenteel bij inwoont. Als ik hem vraag hoe deze situatie is ontstaan, zegt hij dat hij alles heeft verloren sinds hij terug is uit Peru.

“Komt u uit Peru?” vraag ik terwijl ik kijk naar een kleine man met snor en stoppelbaard, waarachter zeker geen inheemse Peruaan verborgen gaat, maar wat hem toch iets Zuid-Amerikaans geeft.

“Nee, ik ben gewoon een Nederlander.”

“Vanwaar bent u dan in Peru terechtgekomen?”

Richard glundert en antwoordt: “vanwege de liefde.”

“En waar is deze liefde nu?”

De schittering in zijn ogen betrekt snel. “Zij zit daar nog en ze komt niet aan een verblijfsvergunning. We hebben nog wel contact hoor, via de chat, maar dat is toch niet hetzelfde natuurlijk. Mensen zeggen wel dat ik haar moet vergeten, omdat het geen zin heeft een relatie te willen behouden over zo’n grote afstand. Maar zij blijft toch mijn Doornroosje.”

Geheugenverlies

“Even een andere vraag: hoe bent u bij Aap Blog Mies terechtgekomen?”

“Ik geloof dat het was via Achter de voordeur,” hij rommelt wat in een tas en haalt twee visitekaartjes tevoorschijn: eentje met een contactpersoon bij de gemeente en een andere van Julia, van Achter de voordeur.

“Hebben zij mij u getipt,” vraag ik ter bevestiging.

“Ja, ik gaf aan dat ik graag mijn verhaal wilde doen en toen kwamen zij met hoe heet het: Aap Noot Mies, toch?”

“Aap Blog Mies.”

“Precies. Ik dacht hoe meer hulp hoe beter. Dat was overigens ook de reden dat ik weg moest uit Peru. Ze konden me daar wel lichamelijk helpen aan alle gebreken die ik sinds het auto-ongeluk had opgelopen, maar geestelijk wisten ze geen raad met me. Een zenuwinzinking was uiteindelijk de aanleiding dat ik terug naar Nederland moest: hier zouden ze beter in staat zijn mij te helpen. Tot nu toe heeft nog niemand echt iets voor me kunnen betekenen. Onlangs had ik weer een afspraak met bepaalde psychiaters, maar zij zeggen dat ik zelf de deur dichthoudt naar mijn verleden. Dat ik bijvoorbeeld niet onder ogen wil komen waarom mijn vorige relatie is stukgelopen. Ik weet niet eens meer dat ik ooit getrouwd ben geweest, ik weet niks meer. Mensen zeggen mij bijvoorbeeld dat ik ooit heel handig ben geweest, dat ik bij wijze van spreken een heel huis van de grond af aan zou kunnen opbouwen, maar nu kun je me een hamer in de hand geven en ik weet bij god niet wat ik er mee moet.”

“Misschien komen er wel dingen terug als u erover gaat schrijven.”

“Nou, ik ben van plan om alles op te schrijven: mijn hele leven van A tot Z. Ik zie op het blog hele luchtige stukken geplaatst worden, over een wandeling of over wat iemand op een dag gedaan heeft, maar daar weet ik niet zo goed raad mee. Ik schrijf juist heel persoonlijke dingen op en waarom niet, anders blijf ik het maar opkroppen en blijf ik die dingen maar tegen mezelf zeggen zonder ze te uiten. Wat dat betreft besef ik ook wel dat ik onder mezelf lijd, ik heb geen vrienden of vriendinnen met wie ik mijn gedachten en problemen kan delen. Maar ook, en ik denk dat veel mensen dat zullen hebben in mijn situatie, ik heb geen seksleven meer, terwijl die behoefte er natuurlijk wel is.”

“Maakt dat jou eenzaam?”

“Ik voel me verlaten. Zonder partner heb ik niemand om dingen mee te delen. Ik ben ook iemand die veel googelt en zo lees ik mij een beetje in over eenzaamheid. Dan zie ik toch wel dat veel mensen kampen met soortgelijke problemen als die ik heb en dat werkt toch enigszins troostend: je beseft dat je niet alleen staat in de dingen die je doormaakt. Dat heeft mij wel gemotiveerd om zelf ook iets bij te dragen en mijn verhaal te delen. Vandaar ook Aap Blog Mies. Ik weet dat ik pas één bericht heb geplaatst, maar er komt meer hoor, ik zet alles erop. Ik ben normaal misschien best verlegen, maar op internet ben ik een open boek.”

Peru

“Zijn er nog andere dingen die jou eenzaam maken?”

“Ik denk dat het ook te maken heeft met het land. Nederland is een veel geslotenere samenleving dan Peru. Daar is het gewoon vrijheid, blijheid en mensen troosten elkaar. Ouders leven bij hun kinderen in vaak hele grote gezinnen. Verjaardagen en trouwerijen zijn familiegebeurtenissen waar ook niet-familieleden in worden opgenomen. Mensen drinken daar uit hetzelfde bierglas die ze aan elkaar doorgeven en ook sigaretten worden gedeeld. Het zijn overigens geen rokers, maar ze doen gewoon aan gezelschapsroken. Hier drinkt iedereen uit z’n eigen flesje bier en rookt uit zijn eigen pakje. Mensen zijn daar gastvrijer, iedereen is welkom om binnen te stappen en ze zijn daar behulpzamer.”

De deurbel gaat. “O ja, kijk, daar zul je ze hebben, dat zijn zij waar ik het over had van Achter de voordeur. Dan kun je meteen zien wie mij bij jou gebracht hebben.”

Meneer doet open en komt terug met twee jongedames. We stellen ons aan elkaar voor. “Hij is van Aap Noot Mies,” zegt meneer.

“Aap Blog Mies ja, klopt.”

“O leuk, wat doe je daar precies,” vraagt Julia.

“Ik heb het bedacht en ik leid het.”

“O, ben jij dat, zeggen de beide dames, wat leuk om je te ontmoeten.”

Ik begin een beetje te blozen.

“Nou, handtekeningen mogen na afloop hoor,” zegt meneer.

“Nee,” zeg ik, “onzin, het stelt allemaal niet zoveel voor. Het is nog maar klein, maar wie weet waar het naar toe kan gaan. Daarom zit ik nu ook bij meneer, om hem zijn verhaal te laten doen, maar ook om dit straks naar buiten te brengen zodat ik wat meer aandacht kan vragen voor Aap Blog Mies. Het moeilijke is immers dat mensen hun verhalen voornamelijk binnen het besloten blog houden, waardoor het zichzelf niet zo makkelijk verspreidt.”

“Nee,” zegt Julia, “dat begrijp ik. Maar eigenlijk storen wij jullie nu in je gesprek.”

“Nee hoor,” zegt meneer, “het is toch juist gezellig zo.”

“Nou,” zegt Annemieke, de andere van de twee, “laten wij gewoon een andere keer terug komen. Wij zijn wat dat betreft wel flexibel en kunnen zelf een beetje bepalen wanneer en hoe lang we bij iemand langs gaan.”

Er komt nog iemand binnen door de voordeur. “O, dat is mijn schoonzoon,” zegt meneer.

“Het wordt steeds gezelliger hier,” zeg ik.

De dames stappen op en zijn schoonzoon gaat op de bank zitten en zet muziek op. Onder de beat van tamelijk luidde popmuziek hervatten meneer en ik ons gesprek.

“Waar waren we gebleven,” zegt meneer, “o ja, eenzaamheid.”

“Ja, zou jij kunnen zeggen dat je eenzaam bent omdat je nu niet in Peru, maar in Nederland woont, of juist omdat je in Peru bent geweest en het nu mist?”

“Dat laatste. Volgens mij is dat het met eenzaamheid: er valt iets weg. Ik ben nu immers niet helemaal alleen, maar voel me wel alleen ten opzichte van wat ik had.”

“Zie jij eenzaamheid als iets dat in jezelf zit of wordt het bepaald door omstandigheden van buitenaf?”

“Eenzaamheid komt van buitenaf, het overvalt je. Ik ervaar eenzaamheid omdat ik plots niet meer in Peru ben en niet meer bij mijn geliefde.”

“Maar je hebt nu wel dagelijks je dochter, schoonzoon en kleinzoon om je heen.”

“Ja dat is waar, maar dat is toch niet hetzelfde. Mijn schoonzoon is een goeie kerel hoor, maar ik kan daar toch niet de dingen mee bespreken die ik deed met mijn partner in Peru. Sterker nog, we hebben continu bonje. Toch denk ik, dat als ik straks een eigen woning heb, ik dat ga missen, dat ik me extra eenzaam ga voelen omdat er weer wat wegvalt.”

Geen cent te makken

“Hoe ga jij om met de eenzaamheid?”

“Bezig blijven. Ik heb twee hobby’s: ontwerpen en foto’s maken. Misschien dat ik ook computerlessen kan gaan geven aan ouderen. Ik ben nog relatief jong, als echt oudere lijkt het me nog veel uitzichtlozer om eenzaam te zijn. Wat kan je dan nog? Voor mij gaat het leven nog gewoon door en ik ga niet bij de pakken neer zitten. Het is een kwestie van positief blijven, per dag leven, vandaag geen ja, dan morgen en ik probeer mezelf niet uit het veld te laten slaan.”

“Lukt dat?”

“Nee, ik laat me eigenlijk best makkelijk uit het veld slaan. Zoals nu net, dat ik te horen krijg dat die psychiaters me niet verder willen helpen omdat ik volgens hen de deur dichthoud. Dit soort negatieve berichtgevingen maken mij toch ook eenzaam. Ik krijg het gevoel dat niks me lukt en dat ik niet deug. Daarnaast heb ik ook nog eens geen cent te makken, ik heb alleen maar schulden, zeggen ze. Ik weet zelf van niks omdat ik mij niks kan herinneren. Weet je wat het is met geld, als je het hebt, heb je vrienden en zonder dus niet. Ik kan bijvoorbeeld ook niemand wat aanbieden, waar ik vroeger een kratje bier haalde om met vrienden te delen, haal ik nu een paar blikjes voor mezelf.”

“Geen geld hebben maakt volgens jou dus ook eenzaam. Betekent dat dan omgekeerd dat het hebben van geld je uit de eenzaamheid kan halen of dat het je misschien zelfs gelukkig kan maken?”

“Goeie vraag: wat haalt je uit de eenzaamheid en wat maakt gelukkig? Wat is geluk? Misschien kan je deze vraag op Aap Blog Mies stellen. Dit zijn wel de grote vragen in het leven. In Peru kon ik volmondig zeggen dat ik gelukkig was. Het gaat erom iemand te hebben die je liefheeft, waar je samen alles mee kan doen, en diegene had ik. Kijk, geld kunnen ze van je afnemen waardoor je op het ene moment rijk bent en het andere arm, maar liefde kunnen ze niet afpakken.”

“Nee, maar je geliefde kan jou ook verlaten of er kan op een andere manier een scheiding ontstaan, zoals in jou geval je gedwongen terugkeer naar Nederland. Geloof jij dat je alléén uit de eenzaamheid kan komen?”

“Misschien.”

Het balkon is niet hoog genoeg

“Heb je ergens nog de hoop dat dat gaat gebeuren?”

“Ja, ergens wel. Ik zal je zeggen, soms sta ik hier op het balkon en voel ik me zo intens teneergeslagen dat ik bijna geen andere uitweg zie dan er vanaf te springen. Het probleem is dat het waarschijnlijk niet hoog genoeg is, ik zal hoogstens een arm of wat ribben breken. Maar nee, ook al was het hoog genoeg, dan zal ik het toch niet doen. De mensen die ik nog om me heen heb houden me hier. Misschien dat ik uiteindelijk ook daar de moed vandaan haal om door te gaan: om hen geen pijn te hoeven doen.”

“Geloof je dat Aap Blog Mies iets voor jou kan betekenen.”

“Wie weet, ik ga in ieder geval mijn hele verhaal van mezelf afschrijven zodat ik anderen kan laten weten dat ze niet alleen staan in hetgeen ze doormaken. Bovendien weet ik dat het niet goed is om alles op te kroppen. Ik was dan ook van plan om een boek te kopen om alles in op te schrijven, tot Aap Blog Mies kwam.”

Tekst & interview: Sander Ritman
Beeld: Richard

Lees ook: Over de kracht van bloggen, positief denken en de bril waardoor je naar het leven kijkt – interview met blogger Tanja

Wil je meebloggen?

Zou je zelf ook graag een blog willen bijhouden op dit platform? Wil je meelezen met alle verhalen en daaronder je bewondering kunnen uitten? Aarzel dan niet langer en geef je op voor Aap Blog Mies.

Deze blogpost is geschreven door: Sander